🎬 DP වීඩියෝ
04 • විනාඩි 16 ක කියවීමක්

වෙබ් අඩවි නිර්මාණය (HTML) සහ සම්බන්ධක දත්ත සමුදාය (DBMS)

Web Design (HTML) & Relational Databases
විෂය නිර්දේශ කෙටි සාරාංශය

ස්ථිතික හා ගතික වෙබ් පිටු, HTML මූලික ව්‍යුහය, ලැයිස්තු (ul/ol/dl), අධිසන්ධාන, රූප සහ වගු (rowspan/colspan) උසුලන මෙන්ම සම්බන්ධක දත්ත සමුදායක ප්‍රාථමික යතුර, ආගන්තුක යතුර, සංයුක්ත යතුර හා වගු අතර සම්බන්ධතා 11 ශ්‍රේණිය ICT නිර්දේශයට අනුකූලව පැහැදිලි කෙරේ.

HTML වෙබ් පිටු ආකෘතිය සහ සම්බන්ධක දත්ත සමුදාය (PK → FK සම්බන්ධතාව) 1. HTML ලේඛන ධූරාවලිය <html> <head> <body> <title>...</title> <h1>, <p>, <a href> <img src>, <ul>/<ol> <table>, <tr>, <td> 2. සම්බන්ධක දත්ත සමුදාය (1 : M සම්බන්ධතාව) Student (ශිෂ්‍ය වගුව) 🔑 Student_ID (PK) • Name (Text) • DOB (Date/Time) Marks (ලකුණු වගුව) 🔑 Exam_ID (PK) 🔗 Student_ID (FK) • Score (Number) 1 M පේළියක් = උපලේඛනය (Record/Tuple) | තීරුවක් = ක්ෂේත්‍රය (Field) ප්‍රාථමික යතුර (PK): අනන්‍ය වේ (අනුපිටපත් හා හිස් අගයන් තිබිය නොහැක!)
රූප සටහන: වෙබ් අඩවි නිර්මාණය (HTML) සහ සම්බන්ධක දත්ත සමුදාය (DBMS) (විශාල කර බැලීමට රූපය මත ක්ලික් කරන්න)

1. වෙබ් අඩවි නිර්මාණය සහ අත්‍යවශ්‍ය HTML උසුලන (Tags)

වෙබ් පිටු ප්‍රධාන වශයෙන් ස්ථිතික වෙබ් පිටු (Static — සෑම පරිශීලකයාටම එකම අන්තර්ගතයක් පෙන්වන HTML පිටු) සහ ගතික වෙබ් පිටු (Dynamic — දත්ත සමුදායකට සම්බන්ධව පරිශීලක ප්‍රතිචාර අනුව වෙනස් වන PHP/ASP/JSP පිටු) ලෙස වර්ග දෙකකි. HTML (HyperText Markup Language) යනු ක්‍රමලේඛන භාෂාවක් නොව ලකුණු කිරීමේ භාෂාවකි (Markup Language).

HTML උසුලනය (Tag) සහ උපලක්ෂණ (Attributes) කාර්යය හා O/L විභාගයේදී සැලකිලිමත් විය යුතු කරුණු
<h1> ... </h1> සිට <h6> මාතෘකා උසුලන 6කි; <h1> විශාලතම මාතෘකාව වන අතර <h6> කුඩාම මාතෘකාව වේ!
<br> සහ <hr> වැසීමේ උසුලනයක් අවශ්‍ය නොවන හිස් උසුලන (Empty tags) වේ: <br> නව පේළියකට ගෙන යන අතර <hr> තිරස් රේඛාවක් අඳියි.
<b>, <i>, <u>, <sup>, <sub> තදකුරු, ඇලකුරු, යටි ඉරි, උඩු ලකුණ (x2 සඳහා x<sup>2</sup>) හා යටි ලකුණ (H2O සඳහා H<sub>2</sub>O).
ලැයිස්තු වර්ග 3:
<ul>, <ol>, <dl>
• <ul><li>...</li></ul>: පටිපාටිගත නොවූ ලැයිස්තු (type="disc/circle/square").
• <ol type="A" start="3">: පටිපාටිගත ලැයිස්තු (1, A, a, I, i).
• <dl><dt>පදය</dt><dd>විස්තරය</dd></dl>: විස්තර ලැයිස්තු (Description list).
<a href="https://edupub.gov.lk">පෙළපොත්</a> අධිසන්ධානයක් (Hyperlink) සාදයි; ඉලක්ක ලිපිනය දක්වන්නේ href උපලක්ෂණයෙනි.
<img src="pic.jpg" alt="විස්තරය" width="200"> හිස් උසුලනයකි! රූපයේ ගොනු නාමය src මඟින් ද, රූපය දර්ශනය නොවන විට පෙන්වන විකල්ප පාඨය alt මඟින් ද දක්වයි.
වගු නිර්මාණය:
<table border="1">, <tr>, <th>, <td>
<tr> මඟින් පේළියක් ද, <th> මඟින් තදකුරු හා මැදට එල්ල වූ තීරු ශීර්ෂයක් ද, <td> මඟින් දත්ත කොටුවක් ද සාදයි. තීරු කිහිපයක් තිරස්ව ඒකාබද්ධ කිරීමට colspan="2" ද, පේළි කිහිපයක් සිරස්ව ඒකාබද්ධ කිරීමට rowspan="2" ද යොදයි!

2. සම්බන්ධක දත්ත සමුදා කළමනාකරණ පද්ධති (RDBMS)

  • මූලික පාරිභාෂික පද: සම්බන්ධක දත්ත සමුදායක දත්ත වගු (Tables / Relations) ලෙස ගබඩා වේ. වගුවක එක් තිරස් පේළියක් උපලේඛනයක් / රෙකෝඩයක් (Record / Tuple) ලෙසත්, එක් සිරස් තීරුවක් ක්ෂේත්‍රයක් (Field / Attribute) ලෙසත් හැඳින්වේ.
  • දත්ත ප්‍රරූප (Data Types): Text / Short Text (නම්, ලිපින මෙන්ම ගණනය කිරීම් නොකරන 0712345678 වැනි දුරකථන අංක හා ජාතික හැඳුනුම්පත් අංක — ආරම්භක 0 ආරක්ෂා කර ගැනීමට!), Number (ගණිත කර්ම කරන ලකුණු/ප්‍රමාණ), Currency (මුදල් අගයන්), Date/Time (උපන්දින), Yes/No (Boolean) (තාර්කික අගයන්).
  • යතුරු වර්ග තුන (Database Keys):
    1. ප්‍රාථමික යතුර (Primary Key — PK): වගුවක එක් එක් රෙකෝඩය අනන්‍යව හඳුනා ගන්නා ක්ෂේත්‍රයයි (උදා: Admission_No, NIC). එහි අනුපිටපත් අගයන් (Duplicates) හෝ හිස් අගයන් (NULL) කිසිසේත් පැවතිය නොහැක!
    2. සංයුක්ත ප්‍රාථමික යතුර (Composite Primary Key): තනි ක්ෂේත්‍රයකින් අනන්‍යව හඳුනාගත නොහැකි විට ක්ෂේත්‍ර දෙකක් හෝ කිහිපයක් එක්කර සාදන ප්‍රාථමික යතුර (උදා: Student_ID + Subject_Code).
    3. ආගන්තුක යතුර (Foreign Key — FK): එක් වගුවක ප්‍රාථමික යතුර වෙනත් වගුවක ක්ෂේත්‍රයක් ලෙස යෙදීමෙන් වගු දෙක අතර සම්බන්ධතාව ගොඩනඟන යතුරයි.
  • DBMS භාවිතයේ ප්‍රධාන වාසි හා වස්තු 4: ලිපිගොනු පද්ධතිවල පවතින දත්ත අතිරික්තතාව (Data Redundancy — එකම දත්තය තැන් කිහිපයක නැවත නැවත ගබඩා වීම) අවම කිරීම සහ දත්ත සංගතතාව (Data Consistency) ආරක්ෂා කිරීම ප්‍රධාන වාසියයි. ප්‍රධාන DBMS වස්තු හතර: වගු (Tables — දත්ත ගබඩා කිරීම), විමසුම් (Queries — කොන්දේසි අනුව දත්ත පෙරා ගැනීම), පෝරම (Forms — පහසුවෙන් දත්ත ඇතුළත් කිරීම) සහ වාර්තා (Reports — මුද්‍රණය සඳහා සාරාංශ සකස් කිරීම).
විභාග ඉඟිය (දුරකථන අංකවල දත්ත ප්‍රරූපය): O/L ICT ප්‍රශ්න පත්‍රයේදී "ශිෂ්‍යයෙකුගේ දුරකථන අංකය (0771234567) ගබඩා කිරීමට සුදුසුම දත්ත ප්‍රරූපය කුමක්ද?" යනුවෙන් නිතර විමසයි. Number තෝරා ගතහොත් මුලින් ඇති බිංදුව (0) ඉවත් වන බැවින් හා දුරකථන අංකවලින් ගණිත කර්ම සිදු නොකරන බැවින් නිවැරදි පිළිතුර සෑම විටම Text (Short Text) වේ!